Yeni Diplomatik Gerilim… Güney Afrika, Pretoria’daki ABD Büyükelçisini Geri Çağırdı

Güney Afrika, göreve başlamasından henüz bir ay bile geçmeden, Pretoria’daki yeni ABD Büyükelçisi Brent Beozil’i “diplomatik olmayan” açıklamaları nedeniyle Dışişleri Bakanlığı’na çağırdı.

Dışişleri Bakanı Ronald Lamola, düzenlediği basın toplantısında, hükümetin büyükelçiden son açıklamalarıyla ilgili resmi izahat talep ettiğini söyledi.

Bu adım, iki ülke arasındaki ilişkilerde belirgin bir gerilemenin yaşandığı bir dönemde geldi. Özellikle Washington’un, Güney Afrika’nın İsrail’i Gazze’de “soykırım” yapmakla suçlayan Uluslararası Adalet Divanı başvurusunu eleştirmesi ve beyaz azınlığa yönelik “baskı” iddiaları gerilimi artırmış durumda.

Beozil, Güney Afrika’ya gelişinden sonraki ilk konuşmasında, “Boer’i öldür, çiftçiyi öldür” ifadesini içeren ve apartheid karşıtı mücadele dönemine ait tarihi bir marşı nefret söylemi olarak nitelendirerek geniş çaplı tartışma yaratmıştı. Oysa Güney Afrika yargısı, marşın tarihsel bağlamında nefret söylemi sayılmadığını daha önce karara bağlamıştı. Büyükelçi ayrıca apartheid mirasını gidermeyi amaçlayan hükümet programlarını da eleştirerek, bu politikaların ekonomik büyümeyi yavaşlattığını iddia etti.

Lamola ise bu açıklamalara yanıt olarak, pozitif ayrımcılık politikalarının “tersine ırkçılık” olmadığını, aksine derin tarihsel eşitsizlikleri gidermeye yönelik anayasal araçlar olduğunu vurguladı ve hükümetin bu politikalardan geri adım atmayacağını belirtti.

Bu kriz, ikili ilişkilerde artan gerilimle aynı döneme denk geliyor. Pretoria, ABD yönetiminin geçen yıl Güney Afrika’nın Washington Büyükelçisi İbrahim Rasool’u “istenmeyen kişi” ilan ederek “ırkçılığı körüklemekle” suçlamasının ardından hâlâ yeni bir büyükelçi atamadı.